اصرار وزارت راه و ترابری ایران برای عبور راه آهن اصفهان- شیراز از ۵۰۰ متری آثار تاریخی "نقش رستم"، در نزدیکی شیراز و مخالفت سازمان های حمایت از گردشگری و آثار تاریخی با این اقدام، موجب بروز واکنش های زیادی در محافل فرهنگی و اجتماعی ایران شده است. نقش رستم که در سه کیلومتری تخت جمشید و در دامنه کوه "حسین" قرار گرفته، گور-دخمه های چهارتن از شاهان هخامنشی یعنی داریوش اول، خشایارشا، اردشیر اول و داریوش دوم را در خود جای داده است. این مجموعه ...

بی بی سی

تکيه کردن بر يک مذهب، يک زبان، و يک قوميت، و کوشش برای ملت سازی بر حول اين محورهای منفرد، به لحاظ اينکه اينگونه نهادها بر بنياد همسان پنداری و گريز از تنوع اجتماعی عمل می کنند، خودبخود داری ماهيتی ايدئولوژيک است و، در نتيجه، برای سلامت جهان آدمی خطرناک بشمار می آيد. آيا هيچ توجه کرده ايد که ساختار مفهومی عبارت «ملی گرائی» (ترجمهء فارسی واژهء فرنگی nationalism) اغلب از ديد کاربران فارسی زبان اين عبارت پنهان می ماند؟ مثلاً به اين نکته توجه نمی ...

اسماعيل نوری علا

طی چند روز اخیر مطبوعات غربی، به‌ویژه روزنامه‌های آمریکایی خبر «ملایمتر شدن» اوضاع در ایران را مطرح کرده‌اند. انتخاب هاشمی رفسنجانی به‌عنوان رئیس مجلس خبرگان که برای مردم درونمرز نه خبر غیر مترقبه‌ای بود و نه حائز چندان اهمیتی، در برونمرز و به‌ویژه در میان مفسران خارجی امیدوارکننده تلقی شده است. احتمالا همزمان بودن این حادثه با آزاد ساختن «گروگانهای» مطبوعاتی و سیاسی که بی‌جهت بازداشت و ممنوع‌الخروج شده بودند به این تصور بهبودی ...

شاهين فاطمی

دیروز خبرنگاران و تصویربرداران خبرگزاری های بی بی سی، سی ان ان، رویترز، آسوشیتدپریس، ان اچ کی و شماری از خبرگزاری های وابسته به دولت با هماهنگی و برنامه ریزی قوه قضاییه توانستند به بهانه دیدار با آقای کیان تاجبخش وارد زندان اوین شوند. آن ها در غیاب روزنامه نگاران داخلی، با برنامه ریزی وهمراهی مسئولان زندان و قوه قضاییه، به جای دیدار از بازداشتگاه امینتی 209 (که به قول آقای حسن حداد، معاون دادستان تهران، یکی از بهترین و مجهزترین بازداشتگاه ...

کیانوش سنجری

پیش تر در گزارش ها آمده بود که جمهوری اسلامی به درخواست اتحادیه جهانی علمای مسلمان به علمای اهل تسنن قول داده است که آرامگاه منسوب به پیروز نهاوندی مشهور به ابولولو را که گفته می شود کسی است که خلیفه دوم را کشته است ، ویران کند و در گام نخست اقدام به تعطیل نمودن این مکان کرده است. در این مورد آیت اله محمد علی تسخیری دبیرکل مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی در بیانیه ای خطاب به اتحادیه جهانی علمای مسلمان گفته بود : ‌« خدا را شکر تلاش های ما با بسته ...

دکتر شاهین سپنتا

روی سخن ما با ايرانيانی است که در جبهه مبارزه با حکومت دينی ايستاده اند و با اين حمله نيز مخالفند، اما خيره گی آنان در حقانيت مبارزه ترديد ناپذيرشان با حکومت اسلامی که هدف اصلی اين حمله قلمداد می شود، مانع از آن شده است که سهمگينی وابعاد خطر را به جد گرفته و از اين مخالفت لفظی به سياستی عملی دست يازند. در ادامه پافشاری بر تلاشهای هسته ای وبه موازات اوج گيری فشار و سرکوب حکومت اسلامی، حمله نظامی به ايران به عنوان «تنها راه حل» مشکل رژيم ...

فرخنده مدرس

مردم آمریکا و به ویژه ساکنان نیویورک، روز سه شنبه، ششمین سالگرد واقعه ۱۱ سپتامبر و قربانیان حملات تروریستی آن را به یاد می آورند. شش سال پیش در سال ۲۰۰۱ ، در یک روز سه شنبه، بر اثر برخورد سه هواپیمای ربوده شده توسط تروریست های القاعده، به برج های دوقلوی مرکز تجارت جهانی و پنتاگون حدود سه هزار نفر جان باختند. ۱۹ هواپیماربا نیز در این عملیات تروریستی کشته شدند. چهارمین هواپیما پیش از اصابت به هدف، «به دلیل درگیری مسافران با ...

رادیو فردا

سنت رایج سیاست ورزی هنوز در ایران این است که گروهی خود را به یک رخداد و به یک واقعه گذشته وفادارمیداند به طوری که طوق انقیاد آن را به گردن میگذراند و دربست مرید آن واقعه میشوند. در پیرو موضوع با اهمیت آقای داریوش همایون که درمورد سیاست، در آخرین مقاله خود بیان داشته است، بایستی این مطلب را هم افزود که نه تنها سیاست ایران شانزده ساله باقی مانده است بلکه بخش وسیعی از کنش جمعی ما هنوز در پوسته عواطف و عدم بلوغیت محصور مانده است. نگاهی گذرا به ...

ب. داودیان

می گويند شخصی ادعای پيامبری کرد. به او گفتند اگر راست می گويی و پيامبر هستی، معجزه ای کن! مدعی پذيرفت و رو به درختی در آن نزديکی گفت: ای درخت، بيا اينجا! طبيعی است که درخت از جای خود تکان نخورد. مدعی چند بار به درخت فرمان داد و چون درخت اطاعت نکرد، در حاليکه به سوی آن می رفت گفت: پيامبران تکبر ندارند. اگر درخت به سوی ما نيايد، ما به سوی آن می رويم! حال حکايت مدعيان و طرفداران استحاله جمهوری اسلامی و اصلاحات رژيم است. آنها نيز متکبر نيستند و اگر ...

الاهه بقراط

مرداد ۳۲؛ کودتا؟ يا خيزش خودجوش مردم؟ گزارش سفارت آمريکا از تهران در روز ۲۸ مرداد : "يک شورش غيرمنتظره و نيرومند عليه دکتر مصدّق در جريان است ... نه تنها اطرافيان مصدّق، بلکه شاهی ها هم از اين پيروزی آسان و سريع - که تا حدودی زيادی خودجوش است - شگفت زده اند." * اسناد سرّیِ وزارت امورخارجــهء آمريکا و گزارش مأموران سازمان سيا در تهران، شواهد اصيلی هستند که ناباوری و شگفتی آمريکائی ها را از وقايعی که در روز ۲۸ مرداد ۳۲ در برابر ديدگان شان می ...

علی ميرفطروس

به همت جمعی از ایرانیان، محل تازه ای در همان گورستانی که فریدون فرخزاد، شومن و خواننده ایرانی پانزده سال پیش در بخش رایگان آن به خاک سپرده شده بود، قطعه خاک بسیار مناسبی در میدان نزدیک به دروازه اصلی گورستان شمال شهر بن خریداری و پیکر این هنرمند طی مراسمی بزرگ در محل جدید تحویل خاک شد. طبق آداب مرسوم، قبر فریدون فرخزاد که به طور رایگان از طرف شهرداری در اختیار قرار گرفته بود می بایستی صاف شده، برای دیگران در نظر گرفته شود. فریدون فرخزاد ...

مرتضی رئیسی

به قصد آسیب‌شناسی "روشنفکری دینی" در این نوشته از روشنفکری دینی در دو معنا استفاده می‌شود: در معنایی رایج، که به امری واقع اشاره می‌کند، و در معنایی ایده‌آل. روشنفکری دینی موجود هنوز در پی اثبات این مدعاست که به ذات دین عالم‌تر است. نوشته در مقابل آنان برمی‌نهد که در خطه‌ی فرهنگی ما چیزی وجود ندارد که شایسته باشد "علم دین" نام گیرد، اما اگر برای پرسش "علمی" خود پاسخی بطلبیم و بخواهیم نظر مؤثر و واقعی دین را درباره‌ی موضوع آن بدانیم، ...

محمّدرضا نيکفر

امیدوار بودم پیرو مطلب هفته پیش و همز‌مان با تغییر و تحولات جدید در سازمانهای اقتصادی کشور، مقاله این هفته را به ادامه بحث در مورد مسائل اقتصادی کشور اختصاص دهم. متأسفانه با دیدن خبر اعدام 21 نفر دیگر در خراسان و فارس، احساس گناه بی‌سابقه‌ای بر من مسلط شد. چگونه می‌توان در حالی که هموطنان اسیر و تیره‌بخت ما دسته دسته همانند گوسفندهای عید قربان توسط حکومت آخوندی به قتل می‌رسند ساکت نشست و در برابر اینهمه ظلم و اجحاف عکس‌العمل نشان نداد. ...

شاهین فاطمی

این روزها بازار حملات علیه من رونق تازه‌ای یافته است. وقتی که معمای هویدا نخست منتشر شد، این بازار سخت داغ شده بود. برخی از طرفداران سلطنت به چپ بودن متهمم می‌کردند. هواداران چپ گاه می‌گفتند دست راستی شده‌ام و قصد تطهیر رژیم شاه را دارم و زمانی صرفا ً ابراز تعجب می‌کردند که چرا باید کتابی در مورد شخصیتی چون هویدا بنویسم. حتی فرزانه فرهیخته و دموکرات منشی چون دکتر مصطفی رحیمی می‌گفت هویدا معمایی ندارد و نوشتن آن کتاب را از سوی من به همان ...

عباس میلانی

کوروش دوم ، معروف به کوروش بزرگ یا کورش کبیر ( 559-528 پیش از میلاد ) شاه ایران ، به‌خاطر بخشندگی‌، بزرگ منشی ، بنیان گذاشتن حقوق بشر ، پایه گذاری نخستین امپراطوری چند قومیتی و بزرگ جهان، آزاد کردن برده ها و اسرا، احترام به عقاید و مذاهب مختلف، گسترش تمدن و... شناخته شده‌است. کوروش نخستین شاه ایران و بنیان‌گذار دوره‌ی شاهنشاهی ایرانیان می باشد. واژه کوروش یعنی "خورشیدوار". کور یعنی "خورشید" و وش یعنی "مانند". ایرانیان کوروش را پدر و یونانیان ، ...

امید

يکی از تفاوت های حکومت های پيشامدرن مبتنی بر انواع ايدئولوژی، با حکومت های سکولار مبتنی بر قانون، نقشی است که «بنيانگزاران» آن حکومت ها، چه در حيات و چه در ممات خود، بازی می کنند. در آمريکا بنيانگزاران ايالات متحده را «آباء بنيانگزار» می نامند و برايشان حرمتی خاص قائل هستند اما هيچ اتفاق نمی افتد که در حل و فصل مسئله ای امروزی کسی گفتاوردی از يکی از آن «آباء» را از جيب خود بيرون آورد و بخواهد ثابت کند که بنا به گفتهء، مثلاً، جورج واشنگتن، ...

دکتر اسماعیل نوری علا

از انتخابات مجلس هفتم به اين سو نيروی محوری نظام اسلامی به رهبری علی خامنه‌ای با جديت و شتاب پروژه يک دست کردن کامل ارکان حاکميت بويژه انسجام حلقه رهبری نظام را به اجرا گذاشته است. مطابق اين طرح محافل و افراد ناهماهنگ با رهبری يا بايد آمادگی خود را برای ذوب شدن در منويات ولايت به اثبات رسانند و يا گوشه نشينی اختيار کنند. درغير اين صورت از رانت‌ها و مزايای مرسوم محروم می‌شوند، و اگر لازم باشد سر و کارشان با قاضی مرتضوی، دادگاه ويژه روحانيت ...

علی کشتگر

انتقام "کوسه" تقریبا تکمیل شده است. رئیس جمهور پبشین ایران، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، بار دیگر قادر است حمله کند، او قادر است بار دیگر با گزینه های نظام مخالفت کند، او قادر است بار دیگردر مقابل علی خامنه ای، رهبر ایران، بیایستد. رفسنجانی، از روز گذشته رئیس مجلس خبرگان شد. او از دیروز رهبری شورای سیاسی - مذهبی را بعهده گرفت که از سوی قانون اساسی ایران، این قدرت را دارد که رهبر را عوض کند، با تصمیمات وی مخالفت کند و یا او را از کار برکنار کند. ...

جان ميکالسين

خانم الاهه بقراط در شماره اخیر کیهان لندن (شماره ۱۱۷۱) مطلبی نوشته است با عنوان "سقوط کاملا آزاد". در این مطلب آمده است: "شایعه شده "کسانی" از جمهوری اسلامی با "کسانی" از "مخالفان چپ" در اروپا تماس گرفته اند. شایعه شده "کسانی " از جمهوری اسلامی" با "کسانی" از "مخالفان راست" در اروپا تماس گرفته اند. "مخالفان چپ" شامل وابستگان حزب توده ایران و سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت) است و "مخالفان راست" شامل آن بخش از مشروطه خواهان است که اعلام کرده اند در ...

بهروز خلیق

تولرانس ﴿از واژه لاتين tolerare ﴾ به معنى تحمل و تاب آورى انديشه ها، رفتارها، آرا، شيوه ها و جهت گيرى هاى فرد يا جمع ديگرى است که با همه آنچه ما هستيم و انجام مى دهيم، متفاوت بوده و حتا کاملن در ناهمخوانى باشد. تاب آورى در عمل داراى دو گونه است: يک﴾ کنش پذير ﴿پاسيو﴾، که با آزادى دگرباشى و دگرانديشى مخالفتى ندارد. دو﴾ کوشا ﴿اکتيو﴾، که از آزادى دگرباشان و يا دگرانديشان بطور داوطلبانه و آزادانه جانبدارى نموده و آن را به رسميت مى شناسد. اين ...

تاریخ فلسفه

عباس امیر انتظام،ادیب برومند،خسرو سیف،دکتر زنگنه،دکتر ناصر زرافشان،دکتر رئیس دانا،شیرین عبادی،سیمین بهبهانی،اسماعیل مفتی زاده،رضا پهلوی، دکتر محمد ملکی،محسن سازگارا،اکبز گنجی،علی افشاری،منوچهر محمدی،رویا طلوعی،سیامک پورزند،حسین باقر زاده،کامبیز روستا،شهریار آهی،سیاوش عبقری،حسن زارع زاده،کیانوش سنجری، رامین احمدی، داریوش همایون،دکتر قائم مقام،محمد پروین،ویکتوریا آزاد،دکتر لاجوردی،دکتر علی جوادی ،آقای کشتگر،آقای شرفی،و ...

حشمت اله طبرزدی

در شرایط عادی شاید طرح چنین سؤالی عجیب به نظر برسد. چگونه می‌شود منابع پرسودی همانند نفت و گاز برای یک ملت آفت باشد؟ بنابراین طرح این سؤال می‌تواند به پاره‌ای مسائل پاسخ دهد و ما می‌توانیم آن را از دو نقطه نظر سیاسی و اقتصادی جداگانه مورد بررسی قرار دهیم. اگر قرار باشد دائی جان ناپلئونی به قضایا نگاه کنیم باید گفت «دیگران» چون خواستار نفت ما بوده‌اند سعی کرده‌اند سرنوشت سیاسی کشور ما را تعیین کنند و از این رو همه بدبختیهای سیاسی ایران ...

شاهین فاطمی

توسعه اقتصادی در دراز مدت، بدون سرمایه گذاری ممکن نیست. اما، آشفته بازار سیاسی و افزایش روز به روز نفوذ باند نظامی – امنیتی، امکان هر نوع سرمایه گذاری منطقی و درازمدت را از کشور سلب کرده است. وضعیت سیاسی ایران در چند سال گذشته، به اندازه ای بحرانی شده است که پرداختن به مسایل اقتصادی، به ویژه اگر چشم اندازی به درازمدت باشد، توجیه منطقی خود را از دست داده است. اما باید در نظر گرفت که حتا اگر تنش سیاسی در ایران با معجزه فروکش کند، تحول ...

فرهاد یزدی

قدرتمند ترین فرمانده نظامی ایران، کسی که در آغاز سال نو میلادی با نبوغ فکری اش دستگیری و آزاد سازی 15 ملوان انگلیسی را طراحی کرد، روز گذشته در پی تغییرات فاحشی که توسط تندرو ها بوجود آمده است، از فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب، برکنار شد. سردار رحیم صفوی، 49 ساله، توسط آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، برکنار شد. محمد علی جعفری، که مسئول فعالیت های ضد آمریکایی در عراق بود، بعنوان جانشین وی تعیین شد. خامنه ای به خطاب به جعفری گفت: "با توجه به ...

اوزی مهنیمی

اینکه همسران اردوغان نخست وزیر و گل رییس جمهوری جدید ترکیه محجبه هستند، علاوه بر بازتاب سیاسی، توجه بسیاری را نسبت به آنها که ظاهرا قرار است همراه با شوهران قدرتمندشان در محافل عمومی ظاهر شوند، جلب کرده است. فشرده گزارش روزنامه دی ولت (28 اوت) را درباره روسری خانم گل می‌خوانید: همه چیز بر سر این روسریست. فقط یک روسری. ولی نه یک روسری معمولی. نه آن روسری که مادر پیر آلبرشت دورر نقاش اوایل قرن شانزدهم به سر داشت یا زنان کشاورز اروپای شرقی برای ...

برگردان از الاهه بقراط