مشخصه‌ی فرهنگی دروه‌ی کنونی تاریخ ایران بحران دین است؛ دین به معنای محدود خود یعنی اسلام شیعه و به معنای وسیع خود یعنی کلیه‌ی نظام‌های دینی و ایدئولوژیک. اساساً هر بحرانی با نقد توأم می‌گردد. آغاز دوره‌ی نقد دین، آغاز نقد دوران دگماتیسم حاکم بر یک جامعه معین است. کلاً دوره‌ی نقد به دو بخش توأم تقسیم می‌گردد: نقد سلبی و ویران کننده و نقد ایجابی، بازسازی و یا ترمیمی (Restauration). نقد سلبی دین یعنی ویران کردن حاکمیت دگماتیسم برای ساختن ...

ب. بی نیاز - داریوش

برپا کردن آتش و شادمانی و رقص جمعی در شب چهارشنبه سوری از سوی مردم ایران، در میان تدابیر شدید امنیتی با گستردگی بیشتری نسبت به سال های قبل برگزار گشت. این مراسم در برخی مناطق با دخالت موتور سواران و نیروهای نظامی به خشونت کشیده شد. از یک هفته قبل چند تن از روحانیون و سخنرانان مذهبی شرکت در چهارشنبه سوری را تقبیح کردند و با پخش گفته های آیت الله مطهری فشار خود را برای جلوگیری از شرکت مردم در این مراسم به کار بردند تا سرانجام صدا و سیما اعلام ...

فرشته قاضی

گفتگوی ماندانا زندیان با دکتر سیروس آموزگار ماندانا زندیان: شما در مراسم هژدهمین سالگرد قتل دکتر شاپور بختیار، گفته‌اید:«یکی از بزرگ‏ترین مسایلی که در ایران و در خارج وجود دارد، عبارت از این است که این حرکت‏ها سر ندارد. یعنی رهبر ندارد، در نتیجه هماهنگی ندارند و کاری نمی‏توانند بکنند. ولی اگر آدمی مثل دکتر بختیار بود، بدون هیچ تردیدی، می‏توانست تمام ایرانی‏ها را متحد کند و می‏توانست به راحتی، حرکتی را که شروع شده و حرکت بسیار به ...

ماندانا زندیان

چهارشنبه سوری 88 تنها مناسبتی است که نیاز به هیچ هماهنگی ندارد . همه به اندازه سنشان آنرا کاملاً تمرین دارند این وسط اگر احیاناً یک نارنجکی چیزی هم زرتی افتاد وسط وانت یگان ویژه لابد از دستشان در رفته هیچ هم عمدی نبوده . من مطمئنم سبزها از این اخلاقهای بد ندارند همه چیز کاملاً مسالمت آمیز است ! چهارشنبه سوری‌های 87 به قبل دقیقاً همین اتفاقاتی می‌افتاد که امسال هم دارد می‌افتد ولی چون امسال زوری نباید هیچ اتفاقی می‌افتاد و پلیس هم رسماً ...

علیرضا رضائی

در آغاز ِ این جُستار مایل هستم ترانه ی بی همتای گل ِ پامچال را به همه ی عاشقان فرهنگ ایرانزمین و بویژه گیلان عزیزم تقدیم کنم. پس با هم این ترانه ی زیبا و دل انگیز را در جان و دل عاشقانه فرو می دهیم و سپس جُستار سوری را در لذتی کامروا در خود عشق افشان به جشن می نشینیم و سپس پروانه وار از روی شراره های آتش پرواز رهایی می کنیم. http://www.youtube.com/watch?v=k4KQAWBRT9s *** از سی و یک جشن سالیانه که نیاکان ما در هفتاد و سه روز برگزار می کردند، افزون بر سه جشن سده، ...

دکتر احمد پناهنده

"با سکولاریسم سیاسی فرا دینی کسی هم که مومن است، خاطر جمع می شود دین و ایمانش محفوظ خواهد ماند و حکومت به اعتقاد وعمل او تعرضی نخواهد کرد.... " ... "دینداران باید بدانند در روزگار حاضر، اجرای عدالت که خواسته شرع هم هست، فقط به شیوه دموکراتیک امکان پذیرست نه به شیوه فردی؛ نه به شیوه ولایتی." ـ آقای دکتر! شما گفته اید به لحاظ سیاسی سکولارهستید. بحث اصلی هم ظاهرا بحث بر سر جدایی دین از حکومت است. پس این دعوا بین روشنفکران مابر سر چیست؟ حقیقتا ...

عبدالکریم سروش در مصاحبه با روز

مجلس نمایندگان آمریکا با تصویب قطعنامه ای 'اهمیت فرهنگی و تاریخی' مهم ترین عید باستانی ایرانیان را به رسمیت شناخته و نوروز را به ایرانی ها و همه کسانی که آن را جشن می گیرند، تبریک گفته است. مایکل هوندا، یکی از نمایندگان ایالت کالیفرنیا در کنگره، تهیه کننده اصلی این قطعنامه است. بیشترین تعداد ایرانی ها در آمریکا در کالیفرنیا زندگی می کنند. او دوشنبه ۲۴ اسفند (۱۵ مارس) در صحن مجلس نمایندگان گفت: "برای همه آمریکائیان ایرانی تبار و تمام مردمی ...

بی بی سی

بیست و چهارم اسفند ماه در تاریخ پر فراز و نشیب ایران، روزی است که آسمان ایران از تیرگی ِ ابرهای سیاهی که چادر ِ شب را در دل و دیده و تن ملت ایران گسترده بود، با طلوع ستاره ای آغاز شد که در درخشش آن، آسمان ایران لاجوردی گشت. خرافات و جهل پروری ِ دوران ِ دراز ِ قاجاریه، ایران نیمه جان را پس از دیندارن سفله ی صفویه در تمامیتش به قهقرا و نابودی کشانده بود. هر چند در واپسین روزان ِ حکومت ِ جهل و جنون ِ پسران و دنبالچه های حسن خان اشاقه باش، انقلاب ...

احمد پناهنده

يك "نه بزرگ" به استبداد ديني بدهكاريم! اصلا" تفاوتي نمي كند كه عده اي از منتقدان نظام همچنان بگويند اين نظام، "جمهوري اسلامي حقيقي" نيست و جمهوري اسلامي حقيقي جر ديگري بود و يا حاكمان و دولتمردان كودتايي هم برعكس بگويند: اين نظام اصل است! چه نظام كنوني، جمهوري اسلامي حقيقي باشد يا نباشد، محكوم به شكست است و خوشبختانه با سرعت در سراشيبي سقوط حركت مي كند. آنچه امروز بعد از سي و يك سال داوري مي توانيم درباره اين نوع حكومت ديني بگوييم، بسيار ...

بابک داد

براي ساختن ميهن خويش مي بايد بکوشيم تا شناخت خود را نسبت به ظرفيت هاي آن افزايش دهيم در اين راه انجمن ايران شناسي کهن دژ در نظر دارد پژوهش ها و نوشتارهاي هموندان خود را در زمينه هاي گوناگون ايران شناسي به ويژه ميراث فرهنگي و زيست بوم ايران به شکل گسترده تري منتشر سازد لذا از شما سروران گرامي نيز خواهشمنديم ما را در انتشار گسترده تر اين مطالب ياري فرماييد البته پيشاپيش مي دانيم که اين نوشتارها خالي از ايراد و کاستي نبوده و صميمانه پذيراي ...

انجمن ايران شناسي کهن دژ

ستارۀ درخشان آسمان فرهنگ و تمدن بشری هشت سده پیش با بنیان نهادن روشهای نو برای شناخت مجهولات فلسفه به جنگ ارسطو برخاست و راه را برای امثال فرانسیس بیکن و رنه دکارت باز کرد تا با روشهای ابداعی او، جهان را از قید و بندهای آرای ارسطو رها سازند، و با خردگرایی خود چراغ راه فرزانگانی مانند ولتر و نیچه شد که آنان نیز توانستند دنیای مسحیت را از سلطۀ کلیسا نجات دهند. مقدمه سخن گفتن در بارۀ بزرگمردی چون رازی در جایگاه یک دانشمند متفکر که هم پایه ...

هوشنگ معین زاده

چند سال است که به بهانه های مختلف تک تک سنت های نوروزی ما از سوی حکومت اسلامی و وابستگانشان مورد حمله قرار گرفته؛ يک سال می کوشند تا ماهی را به دليل «بيماری زا» بودن يا «حیوان دوستی!» از سفره ی هفت سين مان بردارند، يک سال سبزه را، به دليل مسخره ی «کم شدن گندم!». يک سال همزمانی عيد با مراسم عزاداری اهل تشيع سبب «حرام» شدن جشن و شادمانی نوروز است و يک سال به خاطر کند شدن ترافيک از انجام مراسم سيزده به در جلوگيری می کنند. اما آنچه که از همان سال ...

شکوه ميرزادگی

این روزها خط ظریفی در داخل و خارج از کشور برای ترمیم وجهه رهبر شروع به فعالیت نموده است. تئوریسین های جمهوری اسلامی دست به یک معامله زده اند تا با خرج کردن بعضی افراد و برخی نهادها، شخصیت در هم کوبیده شده رهبری را از ته چاه بیرون کشیده و شستشویش دهند. پروژه «رهبر پاک کنی» نه با هدف ترمیم چهره وی نزد جنبش سبز، بلکه با هدف بازسازی جایگاه مخدوش شده رهبر نزد بدنه حکومت و هواداران ساده اندیش آن است. موضوعات فرعی دیگری به صحنه آورده می شوند تا در ...

سهرابستان

زندگی سفری است که ما نه در شروع آن دخالتی داریم و نه در پایان آن. در واقع آن کس که ترتیب این سفر را داده، سفرآرا (Travel Agent) ، نه تنها نظر ما را نپرسیده بلکه حتی اطلاع کافی هم از مبدأ و مقصد این سفر در اختیارمان نگذاشته است. اما جالب این است که ما به این مسأله عادت کرده‌ایم و آن را به عنوان یک واقعیت زندگی پذیرفته‌ایم. تصور کنید اگر قرار بود کسی به شما بگوید، یا اصلاً به شما نگوید، و یکباره شما را سوار یک هواپیما کند، نگوید کجا می‌خواهید بروید و ...

شاهین فاطمی

به شادی صدر ده ماه پیش ما ایرانیان با چشمی از زندگانی در بهار سبزشدیم، تابستان که آمد گل دادیم، میوه دادیم؛ پاییز فصل چندصدایی‌مان شد- برگ‌های کهنه که می‌ریخت و ما که سبک می‌شدیم و شهر که خستگی آفتاب را نوازش می‌کرد با دست‌های سبز افراشته، و روشنایی که بر رنگ‌های پاییز می‌لغزید و دست‌های ما را از نو به ما نشان می‌داد؛ ما بیشماریم و دست‌هایمان که نماد توانستن و استعارۀ مهربانی‌اند، گسترۀ رنگ‌های پاییز را دریافته‌اند و ما ...

ماندانا زندیان

در هیچ زمانی شرایط اینگونه مساعد برای رهایی و آزادی از یو غ معصومیت و شریعت* نبوده است. البته اگر بجای مماشات با شریعت، به بر شمردن نگون بختی ها، سیه روزی ها و عقب مادگی های حاصل از سلطه آن بر گفتار و کردار مان، ادامه دهیم . چرا که سی سال حکومت شریعت ما ایرانیان را مجبور ساخته است که مستقیم در چهره ی معصومیت و شریعت، و جلوه نهادین آن "روحانیت " و حوزه های علمیه بنگریم. مهم نیست که با چه معیاری، مادی و یا معنوی، اقتصادی و یا حقوقی، مارکسیستی و یا ...

فیروز نجومی

يكى از ويژگى هاى همايون، شهامت گفتارى و كردارى اوست كه در سراسر زندگى با او همراه بوده و در «زندگينامه»اش نيز بازتابيده است. شهامتى كه گاه او را به كژراهه ها كشانده ولى گاه نيز با تكيه به اعتماد به نفس قوى، او را به پروازهاى بلند برده است. *در يكى دو سال اخير، يكى دوبار ديگر، به مناسبت هاى گوناگون از «داريوش همايون» و انديشه هاى سياسى و فرهنگى او صحبت كرده ايم (نيمروز ۹۲۸ و ۱۰۰۰). اينك به مناسبتى ديگر باز به ناگزير به او مى پردازيم. مناسبت ...

دکتر محمود خوشنام

وضعيتی را مجسم کنيم که تخته سنگ بزرگی از کوه کنده شده و بوسط جاده پرتاب می شود و راه را از هر دو سو می بندد. اين راهبندان در مسافران و روندگان واکنش های گوناگونی را بر می انگيزد اما طولی نمی کشد که آنها متوجه مقصد مشترکی در بين خود می شوند و آن اينکه بايد دست به دست هم داده و اين تخته سنگ را از جاده خارج کنند تا راه بار شود و آنها بتواند سفر خود را بسوی مقاصد خويش ادامه دهند... اجازه دهيد که برای جلوگيری از هرگونه سوء تفاهمی، در همين ابتدای ...

اسماعيل نوری علا

حکومت جمهوری اسلامی به نقش مخرب خود هم در داخل کشور و هم در خارج، ادامه می دهد. اقتصاد کشور زیرا نیروهای غیر قابل مقاومت بازار و به خاطر بی ثباتی و نا امیدی از آینده که حکومت آن را ایجاد کرده، از یک سو با شتاب تورمی رو به افزایش و از سوی دیگر با شیوع بی کاری مواجه است. طرح های عمرانی یکی پس از دیگری تعطیل می گردند. حتا در صنعت نفت و گاز که حیات کشور به آن بستگی دارد، طرح های در حال پایان، به حالت سکون درآمده اند. سدها هزار کارگر ماه هاست که حقوق ...

فرهاد یزدی

طبق گزارش سازمان حقوق بشر ایران که در خصوص اعدام شهروندان در ایران فعالیت دارد در طی انتشار گزارشی اعلام کرد در سال 2009 دست کم 400 نفر اعدام شدند. خبرگزاری هرانا - طبق گزارش سالانه حقوق بشر ایران در مورد حکم اعدام که امروز منتشر شد ، تعداد اعدام ها در سال ۲۰۰۹ بالاترین تعداد در ۱۰ سال گذشته در ایران بود . خلاصه گزارش سالانه در مورد اعدام در ایران - ۲۰۰۹ گزارش حاضر عمدتا براساس گزارش های منتشر شده توسط رسانه های رسمی ایران در مدت زمان بین اول ...

گزارش سازمان حقوق بشر ایران

درحالیکه در ایران سه قوه قضائیه و مقننه و مجریه که بر هر سه آنها سپاه اشراف و نظارت دارد، مقابله با رنگ سبز و جنبش سبز را در صدر برنامه های خود قرار داده اند، در منطقه خاورمیانه موج بزرگ سبز برخاسته است. رئیس جمهور مادام العمر مصر به آخر خط رسیده است. حسنی مبارک در میانه 80 سالگی و 90 سالگی در یکی از بیمارستان های آلمان تحت عمل جراحی قرار گرفته است. در مصر یگانه جانشینی که مردم او را انتخاب خواهند کرد "محمد البرادعی" رئیس مصری و پیشین آژانس ...

پيك نت

جنبشی که با امیر کبیر در ایران شروع شد‌، ا ز جنبه‌های مختلف‌‌، بسیار شبیه است به جنبشی که در اروپا به رنسانس‌، یا همان نوزایی‌، مشهور شد و بهمان گونه که رنسانس اروپا پیدید او رندگانش را بشدت مجازات کرد. جنبش نوزایی ایرانیان هم بهمان شدت و شاید حتی بیشتر‌، هزینه داد و می‌دهد‌. اما این جنبش زنده است و پیش رو و به معنی واقعی نوزایی است . میرزاتقی خان فراهانی (امیر کبیر ) بنیان گذار جنبشی شد که به پیش رفت و ترقی وتوسعه ایران‌، نظر داشت و در ...

منوچهر رضائی

- بعد از22بهمن بسیاری از اعضا و منتقدان جنبش،از نقاط ضعف جنبش‌، از مدیریت ضعیف‌، بی برنامه‌گی و عدم سازمان‌دهی و بهره‌جستن از تمامی پتانسیل جنبش در تمامی مکان‌ها و تمامی روزها و پیوند نخوردن آن با دیگر طبقات فرودست جامعه سخن به میان آورده‌اند. پس این نوشته با تاکید بردرستی آنها سعی می‌کند به جنبه دیگری از مسایل پیش روی جنبش بپردازد. - همانگونه که بارها تاکید شده‌، جنبش اعتراضی موجود تقریبا" از دو جریان عمده تشکیل گردیده است. جریانی که ...

زال دستان

چرخید زن... و پوشیه را پس زد تا توی خانه ی پدرش باشد تاریخ موی اوست که بیرون ریخت بهتر که چادری به سرش باشد از روزنامه پیرهنی تن کن پیراهنی برای درآوردن تا هر ورق که دور می اندازیم آزادی اولین خبرش باشد نه یک خبرنگار نه یک عکاس مردم چرا به چشم نمی آیند؟ حیف است حرف های مهمم ام، کو جمعیتی که منتظرش باشد؟ ما باز ماندگان بشر هستیم مطرود، ساکن کره ای تاریک زندان کوچکی ست که شک داری دنیا هنوز پشت درش باشد چرخید زن: چه ...

امیرحسین نیکزاد

زنان ایرانی در پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ نقشی چشمگیر داشتند، آنها نخستین پاره از جمعیت ایران بودند که به نام انقلاب و اسلام مورد اهانت قرار گرفتند و حقوقی را که در آخرین دهه از حکومت شاه به دست آورده بودند، بلافاصله پس از ۲۲ بهمن از دست دادند. این گزارشی است از نمونه‌های آن حمله و هجوم که مدت ۳۰ سال است به صورت‌های مختلف ادامه داشته و هنوز وضعیت قانونی و حقوقی زنان به وضعیت آنان در ۲۲بهمن ۱۳۵۷ نرسیده است. در این سه دهه، همه فعالان حقوق ...

مهرانگيز کار