1. SKIP_MENU
  2. SKIP_CONTENT
  3. SKIP_FOOTER
  • آخرین بروزرسانی: یکشنبه 19 فوریه 2017. برابر با یکشنبه, 01 اسفند 1395

خاطره تاریخی در مرداد

.

رویدادهای سیاسی و جریان‌های اجتماعی و فرهنگی سال‌های 1332 و 1331 و حوادث به وقوع پیوسته آن بی‌شک نقش پر رنگی در رقم خوردن تاریخ ایران زمین تا به امروز داشته است؛ آرایش نیروهای سیاسی که رویدادهایی نظیر ائتلاف بین حزب توده ایران (که هدفی جز الحاق ایران به یکی دیگر از کشورهای اقماری شوروی کمونیستی نداشت) با مرتجع‌ترین نیروهای سیاسی از یک طرف در پی داشت و یک دندگی‌های دکتر محمد مصدق در انحلال مجلس و سقوط کابینه‌اش، تا عدم قدرت تصمیم‌گیری محمد رضا شاه پهلوی و عزیمت او به بغداد و سپس به رم از طرف دیگر، پیامدی جز آشوب در ایران نداشت.

در سیر تاریخی حوادث دهه‌های بعدی، محمد رضا شاه اپوزیسیون ملی‌گرا را ندیده گرفت و آنان با دوری از تدبیر سیاسی و با دلخوری از دربار و سلطنت، به حاشیه سیاست ایران رانده شدند. با روندی که نیروهای کمونیست در دشمنی با نظام سیاسی در پیش گرفتند، به اتحادی با نیروهای واپسگرای مذهبی تمایل یافتند که در دهه‌ای بعد از آن به پیوند سرخ و سیاه نام برده شد. پیوندی که در نبود جامعه مدنی و نیروهای خردمند اپوزیسیون سیاسی، راه همواری برای آیت‌الله خمینی و نابودی سلطنت پهلوی فراهم ساخت؛ در واقع نماد اتحاد نیروهای کمونیستی و اسلام‌گرایان در مقابله عنادگرایانه با دربار و شخص محمد رضا شاه، وقوع انقلاب‌اسلامی و سرنگونی سلطنت پهلوی بود. در استمرار این اتحاد و به دنبال سهم خواهی هرکدام از نیروهای کمونیست و اسلام‌گرا که سلطنت را پشت سر گذاشته و غرقه در هیجان انقلابی بودند، کشتار و اعدام‌های سال‌های پس از انقلاب‌اسلامی در حذف نیروهای کمونیستی و چپ‌گرا به وقوع پیوست. در تاریخ سلطنت پهلوی، رویداد 28 مرداد 1332 به ثبت رسیده و در تاریخ جمهوری‌اسلامی، کشتار مرداد 1367، حکایتی از شرمندگی ملی را در خاطره جمعی این مرزوبوم ثبت کرده است.

در یادکردی از حوادث و رویدادهای مرداد، شاید اگر از تاریخ رخداد مرداد 1332 و وقایع آن پیش از آن که مانند چماقی جهت فشار بر گروه‌های مخالف استفاده نمی‌شد و در حافظه تاریخی به عنوان درس و چراغ روشنی جهت شفافیت آینده ملت استفاده می‌شد، هیچ‌گاه انقلابی که ایران نیازی به آن نداشت، به وقوع نمی‌پیوست .در این راستا محمد مصدق و محمدرضا شاه، دو پیشوای میهن‌پرستی بودند با ضعف‌های رفتاری و سیاسی که بی‌شک هر سیاست‌مداری از آن مستثنی نیست؛ بی‌شک هم شاه و هم مصدق، میهن‌پرستان واقعی بودند که هدفی جز سربلندی ایران و ایرانی نداشتند و این بحث و جدل که کدامیک بیشتر ایران را دوست داشت، اکنون با گذشت زمان بحثی بیهوده است. اما پرونده شرم‌کینانه کشتار مرداد 1367 هم چنان گشوده است و با هیجانات انقلابی‌گری نمی‌توان، رخداد مرداد 1332 را بر فاجعه مرداد 1367 برتری داده و اذهان را از حقیقتی تاریخی به واقعیتی تاریخی سوق داد.

هر ساله در نیمه‌های مرداد، علاوه بر یادکرد صدور فرمان مشروطیت، بیش از آن که تلنگر دیگری بر ذهن و تاریخ ایران زمین به مناسبت حوادث مرداد (25 تا 28 مرداد 32) بخورد، تلنگری که معمای کودتا یا شورش 28 مرداد چه بود؟ ضرب آهنگ فاجعه کشتار ملی 1367 بر ذهن و هویت ایرانیان سایه سنگینی انداخته است و یادکرد آن ضرورتی انسانی را گوشزد می‌کند.

اکنون در مردادی دیگر بیش از آن که به دعوای نافرجام حق‌خواهی و حق بودن محمدرضا پهلوی یا محمد مصدق بپردازیم، باید خاطره کشتار مرداد 67 را پاس بداریم که این فاجعه ملی و زخمی خاموش نشده و واقعیتی واقعی‌تر از رخداد مرداد 32 است.

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه کردن

با ما همراه باشید

کتاب‌های علی‌اصغر حقدار

آخرین مقالات درج شده جدید

تا کيهان پايدار بماند…

خوزستان تنها نيست و تنها نخواهد ماند.…

زمانی برای يادآوری، زمانی برای بازنگری…

ملاقات رایزن حزب مشروطه ایران (لیبرال دمکرات) و تنی چند از مسئولین حزبی با آقای سام گرندورگ (Sam Grundwerg) سر کنسول اسرائیل در لوس آنجلس…

سی‌وهشت سال تباهى…

مقالات دگراندیشان جدید

چند نکته درباره تظاهرات پاسارگاد (اعتراض به حاکمان اسلامی یا «نژادپرستی»؟)…

کوروش بزرگ دیگر فقط در پاسارگاد نیست…

ایران در تاریخ…

درس‌هایی از بهار عربی…

چرا جهانی‌شدن تنها راه پیش روی ماست؟…

مقالات هم‌اندیشان جدید

۲۲ بهمن: نمایش حرکت انقلاب بر شانه‌ی کارگزاران کرایه‌ای…

نامه شاهزاده رضا پهلوی به دونالد ترامپ: حساب مردم ایران را از حکومت ظالم جمهوری اسلامی می‌بایست جدا کرد…

آرامش پیش از طوفان علیه برجام…

معرفی سلاح‌های انتخابی دونالد ترامپ در جنگ سرد علیه جمهوری اسلامی…

لابی مُرده جمهوری اسلامی نفس کشید! این‌بار به کمک ۳۷ «دانشمند کرایه‌ای…

نظرگاه‌های کاربران جدید

  • بهمن زاهدی
    زبان آخوند را باید شناخت؛ زیرا گفته‌های هر آخوندی مفهوم زیرکانه‌ای دارد که گه گاهی هشداریست به همدیگر.

    ادامه مطلب ..و

     
  • کیهان
    با این روش ها ولیعهد در خاک امریکا در سن 85 سالکی دار فانی را وداع خواهد کرد برای ازادی ایران باید ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • کیهان
    سال یک هزار و سیصد و نود و پنج زمانی به نتیجه خواهید رسید که دیگر زمان زیادی گذشته و متوجه خواهید شد ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • بهمن زاهدی
    سکوت، فریاد دیگریست وقتی راهی شدم کسی همراهم نبود بارها شنیده بودم تنهایی جرأت می‌خواهد ولی زمانی ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • فيروزه غفارپور
    با احترام و درود بعنوان يكى از امضاء كنندگان بيانيه هشدار به اخرين وليعهد ايران لازم ميبينم كه جناب بيت ...

    ادامه مطلب ..و