30.3 C
تهران
چهارشنبه, اردیبهشت ۲۲, ۱۴۰۰
بیژن فرهودی

عملیات دلجویی و دلربایی جک استرا در تهران

پیش از شروع سفر ۴ روزه جک استرا وزیر خارجه پیشین بریتانیا و ۳ تن از همکاران او در پارلمان این کشور به تهران تقریبا همه ناظران در این مورد که استرا برای دلجویی از معممین حاکم و نزدیک ساختن لندن به تهران به پایتخت ایران می‌رود هم‌ عقیده بودند . اما با توجه به صحبت‌هایی که استرا در کنفرانس مطبوعاتی خود در تهران و بعد هم در مصاحبه با رادیو بی بی سی ۴ در لندن کرد باید گفت که ما ناظران نیز در مورد وسعت مجیزگویی استرا از حکومت جمهوری اسلامی تا حدودی متعجب شدیم. در واقع به عملیات دلجویی از جمهوری اسلامی‌باید عملیات دلربایی را هم از نظام اسلامی‌به هدف سفر استرا به ایران اضافه کرد.

جک استرا وزیر امورخارجه پیشین بریتانیا در این سفر که به دعوت گروه دوستی پارلمان‌های ایران و انگلیس به ریاست عباسعلی منصوری آرانی انجام شد، بن والاس رییس کمیته فراحزبی پارلمان در مورد ایران از حزب محافظه کار، لرد نورمن لمانت وزیر دارایی پیشین و رییس اتاق بازرگانی بریتانیا و ایران، و جرمی‌کوربین عضو چپگرای حزب کارگر را در کنار خود داشت . اگرچه این سفر در قالب دیدار نمایندگان دوست ایران در پارلمان بریتانیا انجام شد اما در ایران چهره‌ای که بیشتر در کانون توجه رسانه‌ها قرار داشت همین جناب جک استرا بود .

استرا با جواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی‌ملاقات کرد که عکس‌های آن در حالی که وزیر خارجه پیشین به طور غیرمتعارف یک کیسه پلاستیک را در زیر صندلی خود قرار می‌دهد توجه ویژه ناظران را به خود جلب کرد و بسیاری از کاربران در فیس بوک به شوخی و جدی به گمانه زنی در مورد محتوای این کیسه پلاستیک پرداختند . پاسخ‌ کاربران از سوهان و پسته تا شیشه عمر رهبر و کتاب انجیل با امضای ملکه الیزابت متغیر بود .

ظریف عالی‌رتبه‌ترین مقام ایران بود که با استرا دیدار کرد و تلاش مهمان انگلیسی برای ملاقات و گرفتن عکس یادگاری با رؤسای قوای مقننه و مجریه، علی لاریجانی و حسن روحانی ناکام ماند. هم‌چنین برنامه سفر او به اصفهان و کاشان نیز به این دلیل عجیب که «نمی‌توانستیم زمان پروازها را برای سفر وی به اصفهان فراهم کنیم »لغو شد.

استرا که در دوران تصدی ریاست وزارتخارجه انگلیس، جزو ترویکای اروپا E3 در مذاکرات هسته‌ای با ایران بود و به طور کلی طرفدار سیاست مماشات با جمهوری اسلامی‌است، در کنفرانس مطبوعاتی در تهران در پاسخ به پرسشی در مورد دخالت‌های انگلیس در امور داخلی ایران و بی اعتمادی مردم ایران نسبت به انگلیس، دخالت در امور داخلی ایران را رد کرد و گفت دخالت ما به دهه‌های گذشته و زمان شاه برمی‌گردد.

در این میان شاید انگلیس تنها کشوری باشد که هم مورد سوءظن نظام قرار دارد و هم مورد بی اعتمادی مردم ایران . معممین، انگلیس را به دخالت در امور داخلی کشور متهم می‌کنند و در همان حال بسیاری از مردم آخوندها را دست‌نشانده انگلیس می‌دانند و این کشور را از عاملان انقلاب ایران در سال ۵۷ می‌شمارند که دستورات لازم را به آخوندها دیکته می‌کند . لرد لمانت در این‌باره می‌گوید ایرانی‌ها آخرین دسته از مردم در جهان هسستند که فکر می‌کنند انگلیس هنوز تک‌تاز میدان سیاست است در حالی که چنین نیست و ما دیگر آن قدرت قرن نوزدهم و بیستم را نداریم.

استرا نیز در رابطه با حوادث بعد ازانتخابات ۸۸ تنها به این گفته بسنده کرد که ما دخالتی نداشتیم و مسایل سال ۱۳۸۸ به خودتان ارتباط داشت. استرا گفت از کمیته دوستی پارلمانی ایران و انگلیس دعوت کرده که به لندن سفر کند. جک استرا احتمال اقدام سنای آمریکا برای تصویب تحریم‌های تازه علیه ایران را بعید دانست و در جایی از سخنان خود تاکید کرد که بریتانیا خواستار عادی سازی کامل روابط با ایران و افزایش شمار دانشجویان ایرانی در بریتانیاست. در حال حاضر حدود ۴۷۰۰ دانشجوی ایرانی در بریتانیا تحصیل می‌کنند . ششنک جوشی کارشناس روابط خارجی در موسسیه پژوهشی رویال یونایتد سویس (به اختصار: روسی) معتقداست که این سفر را باید حاصل بهبود مناسبات ایران و انگلیس بدانیم تا اینکه خود این سفر عامل مستقلی برای بهبود روابط باشد . جوشی در عین حال حضور لرد نورمن لمانت در این سفر را نشان‌دهنده اهمیتی می‌داند که بخش خصوصی انگلیس برای بهبود مناسبات تجاری با ایران قائل است. حجم مبادلات تجاری دو کشور به گفته لمانت در حال حاضر حدود ۵۰۰ میلیون پوند است که به مراتب کمتر از سال‌های پیش است.

جک استرا روز جمعه در پی بازگشت از سفر ایران در گفتگویی با رادیو بی بی سی ۴ به ارزیابی آن پرداخت و گفت هیات با استقبال بسیار خوبی در پایتخت ایران روبرو شد و اضافه کرد که او و همکارانش جوّ حاکم را تحت ریاست جمهوری حسن روحانی که هدفش داشتن روابط بهتر با جامعه بین‌المللی پس از سال‌ها انزوای تحمیل شده توسط محمود احمدی نژاد است، سبک‌تر یافتند.

اما شاید جالب‌ترین حرف وزیر خارجه پیشین بریتانیا در عملیات دلجویی و دلربایی درباره توجیه علت سردی روابط ایران با بریتانیا و امریکا بود. استرا گفت به هر ایرانی عادی باید حق داد که فکر کند ما نیروی بسیار بدنهادی بودیم و واقعا هم همین‌طوراست.ما کودتایی را برنامه‌ریزی کردیم برای برکنار ساختن یک رییس جمهوری انتخاب شده به شیوه دموکراتیک. ما دست بسیار بسیار بد و متزلزل کننده‌ای را به هنگام کاهش حمایت مردم از شاه در اواخر دهه ۷۰ میلادی بازی کردیم و بعد هم در جنگی که صدام حسین به راه انداخت و ایران قربانی آن بود از صدام حمایت کردیم.

البته باید توجه داشت که جک استرا در اشاره به کودتای ۱۳۳۲ از دکتر محمد مصدق اشتباها به عنوان رییس جمهوری ایران یاد کرد .

این گفته‌های استرا مرا به یاد حرف‌های مارس ۲۰۰۰ خانم مادلین البرایت وزیر امورخارجه وقت آمریکا انداخت در یک سخنرانی در انجمن آسیا که با هدف کمک به محمد خاتمی‌برای بهبود مناسبات با آمریکا، از کودتای ۱۳۳۲ اظهار تاسف کرد ولی دیدیم که حتی این اظهار تاسف یا عذرخواهی البرایت هم کمکی به بهبود مناسبات تهران و واشنگتن نکرد چون ولی فقیه طالب چنین چیزی نبود.

جک استرا معتقد است که روحانی می‌خواهد ایران را از انزوا خارج کند اما هشدار داد که او با مخالفت عناصر محافظه‌کار روبروست و اگر غرب پاسخی اشتباه دهد موقیعت روحانی شدیدا به خطر خواهد افتاد .

جک استرا در توصیف شکل حکومتی جمهوری اسلامی‌گفت: این کشور هرگز یک دیکتاتوری تک نفره نبوده و در عین حال یک دموکراسی کلاسیک به سبک غربی هم نیست. اما در صحنه سیاست ایران نشاط و تحرک زیادی وجود دارد که روحانی باید از پیچ و خم‌های آن عبور کند .

من به عنوان یک ناظر نمی‌دانم که آقای استرا چگونه دچار این فراموشی تاریخی شده که دیکتاتوری تک نفره آیت الله خمینی در ۱۰ سال نخست انقلاب را از قلم انداخته است . شاید برای این نوع حکومت که در بیست و چندسال پس از مرگ خمینی هم کماکان تحت فرمان مطلق یک نفر به نام ولی فقیه قرار دارد باید نام دیگری بجز دیکتاتوری تک نفره برگزید!

استرا در پاسخ به این سوال که آیا هیات او با دگراندیشان ایرانی ملاقات کرد گفت، صادقانه باید بگویم که ما چنین چیزی نمی‌خواستیم .این در دستور کار ما نبود. ما کارمان نشان دادن ژست و اقدامی‌سمبلیک نبود .ما کارمان ایجاد اعتماد و روابط حسنه با مردمی‌بود که طالب اعتماد و داشتن رابطه خوب با ما هستند.

جالب اینجاست که جک استرا دیدار با خانواده دانشمندان اتمی ترور شده ایرانی را اقدامی‌سمبلیک نمی‌داند ولی ملاقات با دگراندیشان و خانواده قربانیان ناآرامی‌های پس از انتخابات از نقطه نظر او یک ژست و اقدامی‌نمادین تلقی می‌شود که باید از آن حذر کرد.

با جود این همه خاصه خرجی‌، برخی چهره‌های تندرو در تهران واکنش سردی نسبت به این سفر داشتند و از جمله روح‌الله حسینیان نماینده مجلس گفت اگر استرا به مجلس بیاید با فریادهای مرگ بر انگلیس از او استقبال خواهد کرد .

در همین زمینه، سر ریچارد دالتون سفیر پیشین بریتانیا در ایران معتقد است که ایران و بریتانیا به موقع روابط خود را در عرصه‌های سیاسی اقتصادی و مبادلات فرهنگی از سر خواهند گرفت. وی بعید می‌داند که مخالفت تندروها با بهبود مناسبات تهران و لندن بتواند این روند را از مسیر عادی خود خارج سازد.

به هر صورت باید صبر کرد و دید که عملیات دلجویی و دلربایی سیاستمداران بریتانیایی از زمامداران جمهوری اسلامی‌تا چه حد به بهبود این پیوندها کمک خواهد کرد.

کیهان آنلاین

پست‌های مرتبط

کنفرانس چشم‌انداز ایران، فرصت‌ها و چالش‌‌ها

admin

اختلاف‌نظر در مسکو بر سر ایران: ادامه انزوای ایران بیشتر به سود ماست

admin

صدور بیانیه عمومی به‌جای امضای قرارداد نهایی

admin

این سایت برای ارائه بهتر خدمات به کاربران خود ، از کوکی‌ها استفاده می‌کند.
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish
قبول اطلاعات بیشتر