18.5 C
تهران
شنبه, اردیبهشت ۲۵, ۱۴۰۰
اقتصاد

لیبرالیسم اقتصادی از نگاه آخوندی

قبل از پردازش به لیبرالیسم حقوقی جهت ورود به بحث حقوق بشر مناسب است حسب تناسب و تاثیر اندیشه اقتصادی در اندیشه حقوقی، لیبرالیسم اقتصادی را تعریف کنیم تا انسان را به عنوان یک موجود مادی در پهنه گیتی از دیدگاه لیبرالیسم اقتصادی بهتر مطالعه کنیم. و بر همین اساس، قانونمندی او را در دیدگاه لیبرالیسم حقوقی دقیق‌تر بشناسیم زیرا بخش عمده‌ای از قوانین، خواه مدنی یا کیفری مربوط به مال و مالکیت است که در قلمرو فعالیت اقتصادی انسان قرار دارد و بدون شناخت تعریف مال و اسباب مالکیت آن در یک مکتب سخن گفتن از قانونمندی فعالیت‌های اقتصادی بی‌معنی است.

علم اقتصاد به سه حلقه عمده فعالیت انسان درزمینه تولید، خدمات و مصرف مربوط است. لیبرالیسم بر پایه دو اصل بنیادین خود; یعنی خواست و گرایش نفس انسان و آزاد بودن آن از هر گونه قید و بندی فعالیت‌های اقتصادی انسان را سامان بخشیده است پس انسان در زمینه تولید و خدمات و مصرف هر چه بخواهد می‌تواند انجام دهد و این تنها رقابت خود انسان‌هاست که برای آنها تنگنا ایجاد می‌کند که در نتیجه به بازار آزاد بر پایه رقابت اقتصادی می‌رسیم و در این رقابت هر شخص که قدرت بیشتری داشته باشد پیروز و موفق خواهد بود و قدرت در اقتصاد سرمایه است در نتیجه نظام سرمایه‌داری کاپیتالیسم (Capitalism) طی قرون ۱۸، ۱۹ و ۲۰میلادی در دنیا شکل یافته است بنابر این ره‌آورد لیبرالیسم اقتصادی، نظام سرمایه‌داری است که هم اکنون در جهان معاصر به ویژه بعد از فروپاشی کمونیسم، شوروی یکه تاز بلامنازع جهان شده است. لذا ضروری است برای شناخت لیبرالیسم اقتصادی، نظام سرمایه‌داری را مطالعه کنیم.

سرمایه‌داری بر پایه لیبرالیسم

سرمایه‌داری ترجمه کاپیتالیسم است که از واژه کاپیتال از ریشه لایتنی Capitellm گرفته شده است و Caput به معنای سر است که در اصطلاح اقتصادی به معنای سرمایه به کار رفته است و پول بدان جهت که اصلی‌ترین مایه فعالیت‌های اقتصادی است سرمایه نامیده شده است. کاپیتالیسم یا سرمایه‌داری، یک سیستم اقتصادی است که بر پایه دیدگاه لیبرالیسم مبتنی بر مالکیت آزاد و خصوصی از اواسط قرن هیجدهم میلادی به بعد شکل یافته است.
ویژگی سرمایه‌داری در حلقه تولید و خدمات مبتنی بر مالکیت خصوصی ابزار تولید و خدمات و آزادی هر گونه تولید و خدمات است و دولت تنها تامین کننده آزادی فرد در خصوص مالکیت خصوصی و فعالیت اقتصادی است. ریشه این تفکر از حرکت اصلاح‌طلبان دینی پروتستانیسم شروع شد که تحقیر ثروت و ثروتمندان را در مذهب مسیحیت از بین بردند و کار و کوشش فردی برای کسب ثروت را تقدس بخشیدند و بدین ترتیب مالکیت، امری مقدس شمره شد و دولت‌ها و اشخاص از تجاوز به مالکیت خصوصی و آزادی فردی در تمام زمینه‌ها منع شدند.
تفکر لیبرالیستی رشد کرده و به سوی تکامل و جهانی شدن پیش رفت، حرکت سرمایه‌داری تاریخ معاصر از اروپا و آمریکای شمالی به سوی آسیا و آمریکای لاتین و جنوبی و آفریقا گسترش یافت و منافع شخص در قالب شرکت‌های ملی و سپس شرکت‌های چندملیتی بهتر تعریف شد و سهام‌داران و سرمایه‌داران بزرگ جهانی متولد شدند و بانک جهانی تاسیس شد و هم اکنون جهانی شدن اقتصاد در کره زمین جلودار فرآیند فکری جهانی شدن (globalization) است که دولت‌ها و ملت‌ها و مرزها را کم‌کم بی‌اثر و خنثی می‌کند و تمام تعاملات جهانی ملت‌ها را بر پایه تعامل اقتصادی جهان در حلقه های سه گانه تولید،خدمات و مصرف سامان می دهد و روز به روزنقش دولت ها و سیاستمداران کم رنگ تر می شود و بیشتر در خدمت صاحبان سرمایه‌های بزرگ جهان قرار می‌گیرند.
حلقه مصرف در تفکر لیبرالیسم اقتصادی بر تنوع و تکثر و نوآوری است که مستلزم لوکس‌گرایی، اسراف کاری و اشراف‌گرایی است. چرخش بیشتر چرخ‌های تولیدی، نیازمند مصرف بیشتر مصرف کنندگان است برای رسیدن به مصرف بالا نیازمند گسترده شدن حلقه خدمات در بخش تبلیغات است که در این بخش از فعالیت اقتصادی نیز لیبرالیسم اقتصادی هیچ محدودیتی در استفاده ابزاری از زن یا هر وسیله دیگر برای تبلیغات ندارد و بر پایه اصل آزادی و خواهش نفس انسان هیچ ممنوعیتی در حلقه خدمات بخش تبلیغات برای سرمایه‌داران لیبرالیسم وجود ندارد. مهم این است که نفس انسان چه بخواهد و چه تولید کند و چگونه با خدمات تبلیغی، آن را به افکار عمومی بخوراند و کالاهای تولید شده را به حلقه مصرف مردم برساند. لازم به ذکر است در سیستم اقتصادی تفکرهای محدود و مقیدی مانند سوسیالیسم و حتی محدودتری مانند کمونیسم پیدا شد که فعالیت اقتصادی بر پایه مالکیت خصوصی را محدود می‌کند و مالکیت عمومی را مطرح می‌کند که از بحث ما خارج است.

آفتاب

پست‌های مرتبط

آیا غربی‌ها به پدیده «جهانی‌شدن» پشت کرده‌اند؟

admin

استفاده از بازار برای توسعه اجتماعی

admin

آنتی کمونیسم در برابر سرمایه‌داری (فصل پنجم)‏

admin

این سایت برای ارائه بهتر خدمات به کاربران خود ، از کوکی‌ها استفاده می‌کند.
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish
قبول اطلاعات بیشتر